Znaczenie

łemkowski rzeczownik земля ⟨zemlja⟩ można przetłumaczyć na język angielski jako „ziemia„, „grunt„ lub „podłoga„, w zależności od kontekstu. Na język polski tłumaczy się jako ziemia.

Jak wymawiać i zapamiętywać

Pierwsza sylaba jest wymawiana jak angielskie zen, ale z dźwiękiem ⟨m⟩ na końcu. Drugą sylabę wymawia się jak „la la la„. Aby zapamiętać, wyobraź sobie mnicha zen medytującego w błocie na zewnątrz i mówiącego„La la la, nie słyszę cię!„.

Etymologia

łemkowski rzeczownik земля ⟨zemlja⟩ 'ziemia’ pochodzi od prasłowiańskiego *zemļà(Derksen, 2008, s. 542). Kognaty obejmują staro-cerkiewno-słowiański землꙗ(ⰸⰵⰿⰾⱑ) ⟨zemlja⟩ awestański 𐬰𐬃 ⟨zā̊⟩ „ziemia„ (forma bierna 𐬰𐬆𐬨 ⟨zəm⟩), sanskryt क्ष ⟨kṣá⟩ „ziemia„, perski زمین ⟨zamin⟩ „ziemia„, Starożytny grecki χθών ⟨khthṓn⟩ „ziemia„, hetycki 𒋼𒂊𒃷 ⟨tēkan⟩, (dopełniacz 𒁖𒈾𒀸 ⟨taknas⟩), łaciński humus „ziemia„ i starożytny grecki χαμαί ⟨khamaí⟩ „na ziemi„(Vasmer 1953, ss. 452-453, zob. także Derksen, 2008, s. 542 i Pokorny, 1959, s. 415).

Deklinacja

łemkowski земля ⟨zemlja⟩ jest miękkim rzeczownikiem w pierwszej deklinacji, który deklinuje się w następujący sposób:

Liczba pojedyncza

Przypadek	łemkowski	Polski	Ukraiński	Rosyjski
Nom	зе́мля ⟨zémlja⟩	ziemia	земля́	земля́
Gen	зе́млі ⟨zémli⟩	ziemia	землі́	земли́
Dat	зе́мли ⟨zémly⟩a	ziemia	землі́	земле́
Acc	зе́млю ⟨zémlju⟩	ziemia	зе́млю	зе́млю
Ins	зе́мльом ⟨zémlʹom⟩	ziemią	земле́ю	землёй
Loc	зе́мли ⟨zémly⟩a	ziemia	землі́	земле́
Voc	зе́мльо ⟨zémlʹo⟩b	ziemio	зе́мле	—

a Pyrtej(2013, s. 38) podaje зе́млі ⟨zémli⟩ jako celownik i miejscownik liczby pojedynczej, jednak Fontański i Chomiak(2000, s. 64) podają зе́мли ⟨zémly⟩.

^b Fontański i Chomiak(2000, s. 64) podają земле ⟨zemle⟩ jako alternatywną formę wołacza liczby pojedynczej.

Liczba mnoga

Przypadek	łemkowski	Polski	Ukraiński	Rosyjski
Nom	зе́млі ⟨zémli⟩	ziemie	зе́млі	зе́мли
Gen	зе́мель ⟨zémlʹ⟩	ziemia	земе́ль	земе́ль
Dat	зе́млям ⟨zémljam⟩	ziemiom	зе́млям	зе́млям
Acc	зе́млі ⟨zémli⟩	ziemie	зе́млі	зе́мли
Ins	земля́ми ⟨zemljámy⟩	ziemiami	зе́млями	зе́млями
Loc	зе́млях ⟨zémljax⟩	ziemiach	зе́млях	зе́млях
Voc	зе́млі ⟨zémli⟩	ziemie	зе́млі	—

Referencje

Derksen, Rick. (2008). W: Lubotsky, A. (red.), Seria Lejdeńskiego Indoeuropejskiego Słownika Etymologicznego: T. 4. Słownik etymologiczny odziedziczonego leksykonu słowiańskiego. Koninklijke Brill NV. https://brill.com/view/title/12607

^ Fontański, H., Chomiak, M. (2000). Ґраматыка лемківского языка [Gramatyka języka łemkowskiego. [Gramatyka języka łemkowskiego]. Śląsk.

^ Pokorny, Julius. (1959). Indogermanisches Etymologisches Wörterbuch [Indogermański słownik etymologiczny]. A. Francke AG Verlag Bern.

^ ^ Pyrtej, P. (2013). Лемківські говірки. Фонетика і морфологія. Об’єднання лемків [Dialekty łemkowskie. Fonetyka i morfologia]. Обʼєднання лемків [Związek Łemków].

^ Vasmer, M. (1953). Russisches Etymologisches Wörterbuch, Erster Band: A – K [Rosyjski słownik etymologiczny, tom pierwszy: A – K]. Carl Winter Universitätsverlag.