Gdy zanikaj\u0105 j\u0119zyki mniejszo\u015bci i lokalne, cierpi na tym bezpiecze\u0144stwo narodowe: nie tylko cz\u0119sto dokumentuje si\u0119 znacz\u0105cy wzrost samob\u00f3jstw, depresji, cukrzycy, napa\u015bci i nadu\u017cywania substancji, ale powstaje pr\u00f3\u017cnia, kt\u00f3ra historycznie by\u0142a wykorzystywana przez przeciwnik\u00f3w. Na przyk\u0142ad, miliony os\u00f3b ze spo\u0142eczno\u015bci mniejszo\u015bciowych ahistorycznie przyjmuj\u0105 j\u0119zyk i\/lub to\u017csamo\u015b\u0107 rosyjsk\u0105 jako w\u0142asn\u0105 w Ukrainie, Bia\u0142orusi, krajach sojuszniczych NATO, a nawet w Stanach Zjednoczonych. Je\u015bli luki w komunikacji w j\u0119zyku ojczystym pozostan\u0105 wy\u0142\u0105cznie w r\u0119kach przeciwnik\u00f3w, wykorzystuj\u0105cych ich d\u0142ugie do\u015bwiadczenie z tymi j\u0119zykami, NATO pozostaje w znacz\u0105cej niekorzystnej sytuacji pr\u00f3buj\u0105c dotrze\u0107 do tych spo\u0142eczno\u015bci. W Europie rany psychiczne zadane cz\u0119\u015bciowo przez utrat\u0119 j\u0119zyka nie zosta\u0142y zaleczone przez asymilacj\u0119. Zamiast tego miasta do\u015bwiadczaj\u0105 wybuch\u00f3w izoluj\u0105cych napi\u0119\u0107 na Zachodzie, a wschodnie populacje s\u0105 przekonywane przez wrogie mocarstwa, \u017ce to one s\u0105 ich prawdziwymi sojusznikami, kt\u00f3rzy ich rozumiej\u0105 i szanuj\u0105. Edukacja w j\u0119zyku oficjalnym r\u00f3wnie\u017c nie jest panaceum: w przypadku Ukrainy (a nawet Hiszpanii), nietrywiale r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy lokalnymi lektami<\/em> a j\u0119zykiem oficjalnym tworz\u0105 mo\u017cliwo\u015bci dla przeciwnik\u00f3w do podsycania p\u0142omieni separatyzmu.<\/p>\n\n Wykorzystanie silnik\u00f3w t\u0142umaczenia maszynowego do wzmocnienia NATO i jego partner\u00f3w w szkoleniu rekrut\u00f3w lub dzia\u0142aniu w terenie w j\u0119zyku najbli\u017cszym ich sercom i umys\u0142om mo\u017ce zapewni\u0107 natychmiastowe poczucie \u201eswojsko\u015bci\u201e i pokaza\u0107 wielokulturow\u0105 wizj\u0119 NATO. Silniki oparte na sztucznej inteligencji i regu\u0142ach zosta\u0142y z\u0142o\u017cone w celu t\u0142umaczenia mi\u0119dzy oficjalnym j\u0119zykiem Polski a j\u0119zykiem jej rdzennej mniejszo\u015bci \u0142emkowskiej, kt\u00f3ra od dawna by\u0142a celem obcych mocarstw. Silniki zosta\u0142y ocenione podczas t\u0142umaczenia z \u0142emkowskiego na polski przy u\u017cyciu metryk opracowanych przy wsparciu DARPA, uzyskuj\u0105c wynik BLEU (bilingual evaluation understudy) 31,13 i TER (translation edit rate) 54,10. Tymczasem w przeciwnym kierunku silniki uzyska\u0142y wynik TER 53,73 i BLEU 29,49, wynik 6,5 razy lepszy ni\u017c us\u0142uga Google Translate dla pary polsko-ukrai\u0144skiej.<\/p>\n\n Prosz\u0119 cytowa\u0107 jako: Orynycz, P., i Dobry, T. (2023). Zdobywanie serc i j\u0119zyk\u00f3w: Studium przypadku t\u0142umaczenia z polskiego na j\u0119zyk \u0142emkowski. W Materia\u0142ach z Konferencji Mi\u0119dzyresortowej\/Przemys\u0142owej ds. Szkole\u0144, Symulacji i Edukacji (I\/ITSEC)<\/a><\/em>.<\/p>\n \n \n Orynycz, P., & Dobry, T. (2023). Winning Hearts & Tongues: A Polish to Lemko Case Study. W: Proceedings of the Interservice\/Industry Training, Simulation, and Education Conference (I\/ITSEC). https:\/\/www.xcdsystem.com\/iitsec\/proceedings\/index.cfm?AbID=121223&CID=1001 <\/cite>\n\n \n \n Prosz\u0119 cytowa\u0107: <\/h3>\n\n